top of page

Στα μέσα του Μαρτίου 2020 η εκδήλωση της πανδημίας του Κορωνοϊού Covid-19 και ο φόβος μιας εξάπλωσης με καταστροφικά αποτελέσματα είχε ως συνέπεια (όπως και για πολλές πόλεις του κόσμου) την επιβολή περιοριστικών μέτρων στην κυκλοφορία όλων μας έξω από το χώρο της οικίας μας. Η δυνατότητα εξόδου περιορίστηκε τόσο χρονικά, όσο και χωρικά. Η επαφή μας με αυτονόητα αγαθά όπως ο φρέσκος αέρας και η επαφή μας με το τοπίο –αστικό ή φυσικό- αναγκαστικά άλλαξε.

Το τοπίο όπως το ξέραμε, στενά συνυφασμένο με το «έξω» και αλληλένδετο με τη «ματιά» μας, επαναπροσδιορίστηκε. Η άλλοτε ανέμελη απόλαυση του εξωτερικού χώρου μετατράπηκε σε κλεφτές ματιές από το παράθυρο και σε σύντομες βόλτες στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο της κατοικίας μας. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα των “window escapes ”, μια απόπειρα νέας εμβίωσης του τοπίου ως απόδρασης, σχεδόν και ως ανάμνησης μιας πιο άφοβης εμπειρίας.


Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Τοπίου επιχείρησε να καταγράψει αυτήν την τόσο έντονη κοινωνική αλλαγή με το παρόν εγχείρημα. Αυτό εντάχθηκε στο πλαίσιο του εορτασμού του μήνα Απριλίου – Διεθνούς Μήνα Αρχιτεκτονικής Τοπίου (WLAM – World Landscape Architecture Month), στον εορτασμό του ερχομού της Άνοιξης.


Το παρόν τεύχος συντάχθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου το μήνα Σεπτέμβριο 2020 και απευθύνεται σε όλους τους φίλους της Αρχιτεκτονικής του Τοπίου. Η παρούσα έκδοση παρουσιάζεται με αφορμή την 4η Διεθνή Ημέρα Τοπίου, όπως θεσπίστηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης να εορτάζεται στις 20 Οκτωβρίου.


By mid-March 2020, the Corona virus Covid-19 pandemic and the fear of spreading with catastrophic results forced all of us living in Athens (as it did for most cities around the Globe) to follow restriction measures related to circulation around our residence. Our freedom to circulate has been restricted and put in certain space-frame and time-frame. Our contact with elements such as fresh air and the landscape (urban or natural) was forced to change.

The landscape as we knew it was closely related to “outdoor” experiences and scope was re-defined. The up-to-now carefree indulgence of the outdoor space was now turned into sneak peaks over our windows and short walks in our close surrounding space.

This is how we came up with the “window espapes” idea, an attempt to live landscape in a new way, as an escape, or even as a reminiscence of our fearless previous landscape experience.


The current book has been edited by the Board of Directors – Panhellenic Association of landscape Architects in September, 2020 for all our landscape friends. Τhe current edition is published on the occasion of the 4th International Landscape Day of the Council of Europe and is celebrated on October 20th its year.



The “Message from Lausanne”, on the theme of the 23rd Council of Europe Meeting of the Workshops for the implementation of the Council of Europe Landscape Convention on “Landscape integration in sectoral policies” (Lausanne, Switzerland, October 19-20, 2020), invites the actors of the territory to “integrate landscape into its regional and town planning policies and in its cultural, environmental, agricultural, social and economic policies, as well as in any other policies with possible direct or indirect impact on landscape” (Article 5 d. of the European Landscape Convention – Council of Europe).

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Τοπίου συμμετέχει

ως υποστηρικτής στη Διημερίδα Αρχιτεκτονικής Τοπίου του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδας.

9 Οκτωβρίου - 10 Οκτωβρίου

Μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής Δρ. Δέσποινα Ζαβράκα, Επίκουρη Καθηγήτρια και μέλος του ΠΣΑΤ

Συμμετέχουν με ομιλίες τα μέλη του ΠΣΑΤ: Ομ. Καθηγήτρια Μαίρη - Ανανιάδου Τζημοπούλου, Λένα Αθανασιάδου (Αντιπρόεδρος Επικοινωνίας, IFLA Europe Delegate), Ελένη Τσιριντάνη, Ελευθερία Γαβριηλίδου.












Ο «Μεγάλος Περίπατος» αποτελεί αναμφίβολα ένα έργο-αναφορά για το κέντρο της πόλης για πολλούς λόγους. Είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται μια πρόταση αναμφίβολα μεγάλης επιρροής στην καθημερινή ζωή σε τόσο καίριο σημείο του κέντρου της Πρωτεύουσας. Η ιδέα μιας διαδρομής που θα συνδέει όλα τα τοπόσημα της πόλης των Αθηνών και τους χώρους ιδιαίτερης πολιτισμικής και περιβαλλοντικής αξίας, αποτελεί σίγουρα ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο, το οποίο χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και γνώσεων.


Ως Πανελλήνιος Σύλλογος Αρχιτεκτόνων θεωρούμε ότι η πρόθεση πίσω από την περιπέτεια του Μεγάλου Περιπάτου είναι ορθή. Αλλά η προχειρότητα της υλοποίησης που τον διέπει είναι ανεπίτρεπτη για τα δεδομένα μιας αναπτυγμένης ευρωπαϊκής πόλης όπως η Αθήνα. Δυστυχώς τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα δείχνουν μια βεβιασμένη και επιφανειακή αντιμετώπιση που στο όνομα της πανδημίας του “ Covid 19”, δεν λαμβάνει υπόψη ούτε αναδεικνύει την ταυτότητα της πόλης των Αθηνών, χωρίς καμμιά ουσιαστική θεώρηση εφαρμοσμένων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εννοιών και πρακτικών της Αρχιτεκτονικής Τοπίου και στρατηγικών που έχουν να κάνουν με τους Ευρωπαϊκούς Στόχους της Αειφόρου Ανάπτυξης και αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.


Παρά τους διαγωνισμούς που έχουν προηγηθεί και πολλαπλώς σχολιαστεί (Re-Think Athens) για τμήματα του «Μεγάλου Περιπάτου» και τις κατά καιρούς σοβαρές επισημάνσεις και από άλλους επιστημονικούς κλάδους, η υλοποίηση του συγκεκριμένου αποτελέσματος δεν αποτελεί προϊόν ζύμωσης διεπιστημονικών απόψεων, όπως θα έπρεπε για τέτοιας εμβέλειας σύνθετων έργων. Απαραίτητος είναι ένας ολιστικός σχεδιασμός αρχιτεκτονικής τοπίου, ο οποίος θα εστιάζει στην ταυτότητα και το χαρακτήρα του τοπίου και όχι απλά σε μεμονωμένα χωρικά στοιχεία, που θα συνδυάζει ουσιαστικά και ορθολογικά τα στοιχεία του τοπίου είτε σε φυσικό είτε σε αστικό επίπεδο σεβόμενος της αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού και της αειφορίας. Το πράσινο στην πόλη δεν μπορεί να αποτελεί ημιμόνιμη και περιστασιακή λύση, να μην συνδέεται με τα γύρω, αλλά και να μην εντάσσεται στον γενικότερο σχεδιασμό.


Έχοντας πλήρη αντίληψη για το επείγον των αποφάσεων και του εφήμερου χαρακτήρα των προτάσεων θα θέλαμε ως Πανελλήνιος Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Τοπίου να τονίσουμε ότι στο μέλλον τέτοιες αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται μετά από στενή συνεργασία για τη διασφάλιση του καλύτερου αποτελέσματος και της εύρυθμης λειτουργίας σε επίπεδο πόλης. Οι αρχιτέκτονες τοπίου, με βάσει τις γνώσεις τους και την επαγγελματική τους εμπειρία, μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στον σχεδιασμό, και στην προστασία παρεμβάσεων που αφορούν το τοπίο των Αθηνών, έτσι ώστε στο μέλλον να αποφευχθούν παρόμοιες αστοχίες που δύναται να αποβούν ανεπανόρθωτες για την έρρυθμη λειτουργία της πόλης και την ανάδειξη της ταυτότητας της. Δεδομένου τα έως τώρα δείγματα εφαρμογής σχεδιασμού του «Μεγάλου Περιπάτου», ο Πανελλήνιος Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Τοπίου επισημαίνει την ανάγκη συμμετοχής και γνωμοδότησης στις ομάδες εργασίας του Δήμου Αθηναίων που ασχολούνται με τον εν λόγω έργο αλλά και με άλλα έργα αρχιτεκτονικής τοπίου και πρασίνου, για την άρση μελλοντικών αρνητικών επιπτώσεων και ουσιαστικής πρακτικής συνεισφοράς στη βελτίωση της ποιότητας της καθημερινής ζωής της πόλης.


bottom of page